🤖 Jak mądrze rozmawiać z AI? 🤖 How to Talk to AI Wisely?
Produktywne wykorzystanie sztucznej inteligencji w nauce i pracy · klasa 7–8 Productive use of artificial intelligence in learning and work · grades 7–8

📋 Spis zadańTable of Contents

  1. Słabe vs. dobre polecenieWeak vs. good prompt
  2. Popraw polecenie do AIImprove the AI prompt
  3. AI jako pomocnik, nie autorAI as helper, not author
  4. Sprawdź, czy AI się nie myliCheck if AI makes mistakes
  5. Zbuduj dobre polecenieBuild a good prompt
  6. Tłumacz człowiek–AIHuman-to-AI translator
  7. Zalety i wady AIPros and cons of AI
  8. Kiedy AI pomaga, a kiedy szkodzi?When does AI help, when does it harm?
  9. Rozmowa z AI krok po krokuConversation with AI step by step
  10. AI jako nauczyciel programowaniaAI as programming teacher
  11. Oceń odpowiedź AIRate the AI response
  12. Mini-projekt: KodeksMini-project: Code of Conduct
  13. Trzy wersje tego samego poleceniaThree versions of the same prompt
  14. AI i prywatnośćAI and privacy
  15. Krótsza odpowiedź = lepsza?Shorter answer = better?

1 Słabe vs. dobre polecenie Weak vs. good prompt

❌ Przykład A – słabe polecenieExample A – weak prompt
Napisz coś o internecie. Write something about the internet.
✅ Przykład B – dobre polecenieExample B – good prompt
Napisz krótką notatkę dla ucznia klasy 7 na temat zasad bezpiecznego korzystania z internetu. Użyj prostego języka, podaj 5 zasad i po jednym przykładzie do każdej. Write a short note for a 7th-grade student about safe internet use rules. Use simple language, list 5 rules with one example for each.
QUIZ Które polecenie jest bardziej precyzyjne? Which prompt is more precise?
A Polecenie A – jest krótkie i zwięzłe Prompt A – it's short and concise
B Polecenie B – zawiera więcej szczegółów Prompt B – contains more details
C Oba są tak samo dobre Both are equally good
QUIZ Dlaczego AI daje lepsze odpowiedzi na konkretne polecenia? Why does AI give better answers to specific prompts?
A Bo AI jest inteligentna i wszystko rozumie Because AI is intelligent and understands everything
B Bo AI odpowiada losowo i nie ma znaczenia Because AI responds randomly so it doesn't matter
C Bo szczegółowe polecenie daje AI informacje: dla kogo, w jakim stylu, co ma zawierać Because a detailed prompt gives AI info: who it's for, what style, what to include
Wniosek:Conclusion: AI działa lepiej, gdy otrzymuje jasne informacje: dla kogo ma pisać, w jakim stylu, jak długa ma być odpowiedź i co dokładnie ma zawierać. AI works better when it receives clear information: who it's writing for, in what style, how long the response should be and what it should contain.

2 Popraw polecenie do AI Improve the AI prompt

Napisz ulepszoną wersję każdego słabego polecenia, a następnie sprawdź przykładową odpowiedź.

Write an improved version of each weak prompt, then check the sample answer.

3 AI jako pomocnik, nie autor za ucznia AI as helper, not author for the student

Temat pracy:Essay topic: „Czy sztuczna inteligencja pomaga w nauce?"
Wybierz jeden z trzech sposobów korzystania z AI: "Does artificial intelligence help in learning?"
Choose one of three ways to use AI:
Sposób AWay A
Napisz za mnie całą pracę domową.Write the whole homework for me.
Sposób BWay B
Podaj 5 argumentów za i 5 przeciw. Potem sam napiszę pracę.Give me 5 arguments for and 5 against. Then I'll write the essay myself.
Sposób CWay C
Sprawdź moją pracę, popraw błędy i podpowiedz, co mogę rozwinąć.Check my essay, correct errors and suggest what I can expand.
QUIZ Który sposób jest najbardziej uczciwy? Which way is the most honest?
A Sposób AWay A
B Sposób BWay B
C Sposób CWay C
QUIZ Który sposób może być potraktowany jako oszustwo? Which way could be treated as cheating?
A Sposób AWay A
B Sposób BWay B
C Sposób CWay C
Wniosek:Conclusion: AI najlepiej wykorzystywać jako pomocnika, konsultanta, korektora albo trenera — a nie jako kogoś, kto wykonuje całą pracę za człowieka. AI is best used as an assistant, consultant, proofreader or trainer — not as someone who does all the work for you.

4 Sprawdź, czy AI się nie myli Check if AI makes mistakes

BŁĘDY AIAI ERRORS Przeczytaj tę odpowiedź AI i znajdź błędy Read this AI response and find the errors
„Pierwszym komputerem osobistym był laptop firmy Apple z 2005 roku. Internet powstał w Polsce w latach 90. XX wieku. Hasło 123456 jest dobrym przykładem silnego hasła, ponieważ łatwo je zapamiętać." "The first personal computer was a laptop made by Apple in 2005. The internet was created in Poland in the 1990s. The password 123456 is a good example of a strong password because it's easy to remember."

Zaznacz, które informacje są błędne:Mark which pieces of information are incorrect:

Poprawne fakty:
• Pierwszy komputer osobisty: Apple II (1977) lub IBM PC (1981) — nie był laptopem, nie z 2005 roku.
• Internet (ARPANET) powstał w USA w 1969 r.; w Polsce sieć akademicka NASK — 1991 r.
• Hasło „123456" to jedno z najsłabszych haseł na świecie — łatwe do odgadnięcia.

Wniosek: AI może brzmieć pewnie, nawet gdy podaje błędne informacje. Zawsze sprawdzaj fakty w wiarygodnych źródłach! Correct facts:
• First personal computer: Apple II (1977) or IBM PC (1981) — not a laptop, not from 2005.
• The internet (ARPANET) was created in the US in 1969; in Poland the academic network NASK — 1991.
• Password "123456" is one of the weakest passwords in the world — easy to guess.

Conclusion: AI can sound confident even when giving incorrect information. Always verify facts from reliable sources!

5 Zbuduj dobre polecenie do AI Build a good prompt for AI

Wypełnij schemat i wygeneruj gotowe polecenie:Fill in the template and generate a ready-made prompt:

KREATORBUILDER Konstruktor: Rola + Zadanie + Odbiorca + Forma + Szczegóły + Ograniczenia Builder: Role + Task + Audience + Format + Details + Restrictions
👤 Rola AIAI Role
🎯 ZadanieTask
👦 OdbiorcaAudience
📄 FormaFormat
📌 SzczegółyDetails
🚫 OgraniczeniaRestrictions
Przykład gotowego polecenia:
Wciel się w nauczyciela informatyki. Wyjaśnij uczniowi klasy 7, czym jest phishing. Przygotuj krótką notatkę, 3 przykłady fałszywych wiadomości i 5 zasad ochrony. Użyj prostego języka i unikaj trudnych terminów. Example prompt:
Act as a computer science teacher. Explain to a 7th-grade student what phishing is. Prepare a short note, 3 examples of fake messages and 5 safety rules. Use simple language and avoid technical jargon.

6 Tłumacz człowiek–AI Human-to-AI translator

Przekształć niejasne prośby na konkretne polecenia dla AI:Transform vague requests into specific prompts for AI:

ĆWICZENIEEXERCISE Wpisz lepsze polecenie dla AI Write a better prompt for AI
Prośba człowiekaHuman request Twoje lepsze polecenie dla AIYour improved prompt for AI

7 Zalety i wady AI Pros and cons of AI

ĆWICZENIEEXERCISE Uzupełnij tabelę — wpisz po 5 zalet i 5 wad AI Complete the table — write 5 pros and 5 cons of AI
✅ Zalety AIAI Pros ❌ Wady AIAI Cons

8 Kiedy AI pomaga, a kiedy szkodzi? When does AI help, when does it harm?

ĆWICZENIEEXERCISE Zaznacz: Dobre / Złe / Zależy Mark: Good / Bad / Depends
SytuacjaSituation 👍 DobreGood 👎 ZłeBad 🤔 ZależyDepends

9 Rozmowa z AI krok po kroku Conversation with AI step by step

Problem:Problem: Nie rozumiem, czym różni się plik od folderu. I don't understand the difference between a file and a folder.
ĆWICZENIEEXERCISE Napisz rozmowę z AI w 3 krokach Write a conversation with AI in 3 steps
Krok 1 – Pierwsze pytanie:
Wyjaśnij mi prostym językiem, czym różni się plik od folderu.

Krok 2 – Doprecyzowanie:
Podaj porównanie do zeszytu, szuflady albo plecaka, żebym lepiej to zrozumiał.

Krok 3 – Prośba o ćwiczenie:
Przygotuj 5 krótkich pytań, żebym mógł sprawdzić, czy rozumiem różnicę.

Wniosek: Rozmowa z AI nie musi kończyć się na jednym pytaniu — można dopytywać, prosić o przykłady i ćwiczenia. Step 1 – First question:
Explain to me in simple language what the difference is between a file and a folder.

Step 2 – Clarification:
Give a comparison to a notebook, drawer or backpack so I understand better.

Step 3 – Request for exercise:
Prepare 5 short questions so I can check if I understand the difference.

Conclusion: A conversation with AI doesn't have to end with one question — you can ask follow-ups, request examples and exercises.

10 AI jako nauczyciel programowania AI as programming teacher

❌ Złe polecenieBad prompt
Napisz mi gotowy program na ocenę. Write me a ready-made program for my grade.
✅ Dobre polecenieGood prompt
Pomóż mi zrozumieć, jak napisać program. Nie podawaj od razu całego rozwiązania — najpierw wyjaśnij kroki, potem zadaj mi pytania pomocnicze. Help me understand how to write a program. Don't give me the whole solution right away — first explain the steps, then ask me some guiding questions.
ĆWICZENIEEXERCISE Napisz dobre polecenie do AI dla programu, który: Write a good prompt to AI for a program that:
Przykładowe polecenie:
Pomóż mi nauczyć się pisać program w Pythonie, który pyta o imię, wiek i sprawdza pełnoletność. Nie podawaj od razu kodu — najpierw wyjaśnij, jakie kroki muszę wykonać. Zadaj mi 3 pytania pomocnicze, a dopiero gdy odpowiem poprawnie, pokaż pełny kod z komentarzami. Example prompt:
Help me learn to write a Python program that asks for a name, age and checks if the user is an adult. Don't give me the code right away — first explain what steps I need to take. Ask me 3 guiding questions, and only when I answer correctly, show the full code with comments.

11 Oceń odpowiedź AI Rate the AI response

OCENIANIERATING Przeczytaj i oceń tę odpowiedź AI w skali 1–5 Read and rate this AI response on a scale of 1–5
Pytanie do AI:Question to AI: Jak bezpiecznie korzystać z internetu? How to use the internet safely?

Odpowiedź AI:AI's answer: „Żeby bezpiecznie korzystać z internetu, trzeba uważać i nie klikać dziwnych rzeczy. Najlepiej mieć antywirusa. Nie podawaj danych. Internet jest czasami niebezpieczny." "To use the internet safely, you need to be careful and not click on strange things. It's best to have antivirus. Don't share your data. The internet is sometimes dangerous."
Poprawione polecenie do AI:
Przygotuj 10 konkretnych zasad bezpiecznego korzystania z internetu dla ucznia klasy 6. Do każdej zasady dodaj przykład sytuacji z życia codziennego. Improved prompt for AI:
Prepare 10 specific rules for safe internet use for a 6th-grade student. Add a real-life example for each rule.

12 Mini-projekt: Kodeks mądrego korzystania z AI Mini-project: Code of Conduct for AI use

Praca w grupach.Group work. Przygotujcie Kodeks mądrego korzystania z AI zawierający: 8–10 zasad, wyjaśnienie każdej, przykład dobrego i złego użycia oraz hasło przewodnie. Prepare a Code of Conduct for AI use containing: 8–10 rules, an explanation of each, an example of good and bad use, and a guiding motto.
PROJEKTPROJECT Lista kontrolna — co powinien zawierać Kodeks? Checklist — what should the Code of Conduct include?
Przykładowe zasady Kodeksu:
1. Sprawdzaj informacje podane przez AI.
2. Nie oddawaj pracy AI jako swojej.
3. Nie podawaj AI prywatnych danych.
4. Pisz jasne i dokładne polecenia.
5. Dopytuj, gdy czegoś nie rozumiesz.
6. Traktuj AI jako pomocnika, nie jako zastępstwo myślenia.
7. Porównuj odpowiedzi z innymi źródłami.
8. Nie używaj AI do oszukiwania lub krzywdzenia innych.
9. Proś AI o wyjaśnienie, a nie tylko o gotową odpowiedź.
10. Zachowuj krytyczne myślenie. Example rules for the Code:
1. Verify information provided by AI.
2. Don't submit AI's work as your own.
3. Don't share private data with AI.
4. Write clear and specific prompts.
5. Ask follow-up questions when you don't understand.
6. Treat AI as an assistant, not a substitute for thinking.
7. Compare answers with other sources.
8. Don't use AI to cheat or harm others.
9. Ask AI to explain, not just give a ready answer.
10. Maintain critical thinking.

13 Trzy wersje tego samego polecenia Three versions of the same prompt

Temat: cyberbezpieczeństwo. Napisz polecenie do AI dla trzech różnych odbiorców: Topic: cybersecurity. Write a prompt to AI for three different audiences:

ĆWICZENIEEXERCISE Dostosuj polecenie do odbiorcy Adapt the prompt to the audience
Dla małego dziecka:
Wyjaśnij dziecku prostym językiem, czym jest bezpieczne korzystanie z internetu. Użyj porównania do zamykania drzwi w domu.

Dla ucznia klasy 8:
Wyjaśnij uczniowi klasy 8, czym jest cyberbezpieczeństwo. Podaj przykłady zagrożeń: phishing, wirusy, słabe hasła i fałszywe strony internetowe.

Dla osoby dorosłej:
Przygotuj praktyczną listę zasad cyberbezpieczeństwa dla osoby dorosłej korzystającej z bankowości internetowej, poczty elektronicznej i zakupów online.

Wniosek: AI powinna dostać informację, dla kogo jest odpowiedź. Inaczej tłumaczy się temat dziecku, inaczej uczniowi, a inaczej dorosłemu. For a young child:
Explain to a child in simple language what safe internet use means. Use a comparison to locking the front door of a house.

For a grade 8 student:
Explain what cybersecurity means to an 8th-grader. Give examples of threats: phishing, viruses, weak passwords and fake websites.

For an adult:
Prepare a practical list of cybersecurity rules for an adult who uses online banking, email and online shopping.

Conclusion: AI should be told who the answer is for. You explain a topic differently to a child, differently to a student, and differently to an adult.

14 AI i prywatność AI and privacy

ĆWICZENIEEXERCISE Zaznacz: Można wpisać / Nie powinno się wpisywać do AI Mark: Safe to enter / Do not enter into AI
InformacjaInformation ✅ MożnaSafe 🚫 Nie wpisujDon't enter

15 Krótsza odpowiedź = lepsza odpowiedź? Shorter answer = better answer?

Poproś AI o wyjaśnienie pojęcia „algorytm" na trzy sposoby: Ask AI to explain the concept of "algorithm" in three ways:

ĆWICZENIEEXERCISE Napisz trzy wersje polecenia Write three versions of the prompt
Przykładowe polecenie:
Wyjaśnij, czym jest algorytm, na trzy sposoby: najpierw w jednym zdaniu, potem przez porównanie, a na końcu na przykładzie przygotowania kanapki.

Wniosek: Czasem warto poprosić AI nie o „więcej", ale o prościej, krócej, jaśniej albo na przykładzie. Example prompt:
Explain what an algorithm is in three ways: first in one sentence, then through a comparison, and finally using the example of making a sandwich.

Conclusion: Sometimes it's worth asking AI not for "more", but for simpler, shorter, clearer or with an example.

📋 Karta pracy — podsumowanie Summary

Dobre polecenie do AI zawiera:A good AI prompt includes: czego oczekuję · dla kogo · jak długa odpowiedź · w jakiej formie · jakim językiem · czego unikać. what I expect · who it's for · how long the response · in what format · in what style · what to avoid.
Zasada najważniejsza:Most important rule: AI jest pomocnikiem człowieka, ale to człowiek odpowiada za myślenie, decyzje i sprawdzenie efektów pracy. AI is a human assistant, but it is the human who is responsible for thinking, decisions and checking the results of the work.